شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
راهکارهایی جهت افزایش تمرکز و توجه کلاس اولی‌ها

راهکارهایی جهت افزایش تمرکز و توجه کلاس اولی‌ها

طرح مشکل: دختر هفت ساله ای دارم که بسیار کم حوصله است و در نوشتن مشق هایش خیلی بی دقتی می کند. بنا به گفته معلمش در کلاس هم خیلی با خودش و همکلاسی هایش بازی می کند و یکجا آرام نمی نشیند. لطفا بفرمایید چگونه با او رفتار کنیم تا تمرکزش بیشتر شود؟

راهکارهای لازم جهت بهبود و اصلاح توجه:
۱- روی توجه انتخابی محرک مربوطه کارکنید:

توجه به این گونه کودکان ناشی از تمرکز بر طول یک کلمه و یا یک شکل به جای تمرکز بر توالی حروف و یا توجه به یک علامت غیرضروری است که حواسشان را پرت می کند.

۲- به کودک بگویید که کدام محرک مهم است:

به توالی و ترکیب حروف توجه کنید و به آن ها هم بگویید تا توجه کنند. مثلاً می گوییم: «یادت باشد ازاینجا شروع کن و بخوان».

۳- تعداد محرک ها و پیچیدگی آن ها را کم کنید:

مثلاً برای ریاضی می توانید تعداد و تنوع مسائل ریاضی را کاهش دهید تا دشواری تکلیف کمتر شود.

۴- افزایش درجه شدت محرک مربوطه:

صداهای ناگهانی، حرکت و رنگ محرک هایی هستند که می توانند برای جلب توجه بینایی کودک مورداستفاده قرار بگیرند؛ مثلاً اگر مشکل در یادگیری حروف یک مصوت است مربی می تواند حروف مصوت کوتاه را قرمزرنگ کند و سپس به مرور زمان، رنگ را از تکلیف مربوطه محو کند.

۵- استفاده از تازگی و تنوع:

استفاده از تازگی، شگفت انگیز بودن و خنده دار بودن و معرفی چیزهای جدید، متفاوت یا غیرمعمول در یک موقعیت یادگیری، اغلب توجه کودک را جلب می کند. تازگی همراه با محرکی به کودک عرضه می شود که به آسانی توسط او کشف شود به طوری که شکست را تجربه نکند. یک چرتکه، شمارشگر یا رایانه کوچک دستی به جای کتاب حساب، نمونه هایی از تازگی هستند.

۶- به کاررفته حس لامسه و حرکت:

الف- ردیابی کودک با چشم روی لغت و تکرار آن، گفتن نام لغت، سپس پاک کردن آن و استفاده از حافظه و نوشتن مجدد آن (تقویت حافظه بینایی).

ب- خواندن و نوشتن لغات با استفاده از حافظه. اگر کودک به این مرحله نرسید مرحله اول را آن قدر تکرار کند تا به این مرحله برسد.

ج- تکرار لغت چاپی از یک لغت به چند لغت به طوری که کودک، خودش آن لغت را بنویسد و بدون نگاه کردن به مدل اصلی آن  را پیدا کند.

د- تعلیم لغات، ایجاد و تکامل یک خزانه لغت، خواندن و درک و فهم معنی گروه های لغات هنگام خواندن هر متن جدید، از ویژگی های این مرحله است.

۷- موارد را در دسته های مشترک ارائه دهید:

(کلمات هم خانواده، ارائه مجموعه های مشترک مثلاً حروف صدادار)

۸- استفاده از تجارب معنادار قبلی:

بیان احساسات، انگیزه ها و اهداف در قالب داستان. این همانند سازی با ویژگی های داستان باعث افزایش توجه و علاقه به آن تکلیف ادبی می شود.

۹- طول مدت توجه را افزایش دهید.

۱۰- در مورد آنچه باید انجام شود توضیح دقیق بدهید:الف- مشخص کردن وسعت و حوزه کاری برای انجام تکالیف

ب- تقسیم کردن تکالیف به خرده تکالیف

این روش، خصوصاً برای کودکانی که در نگهداری و تداوم توجه در طول یک دوره زمانی مشکل دارند مفید است.

اگر مکرراً به کودکان تکالیف دشواری داده شود که نتوانند آن ها را انجام دهند توجه به محرک مربوطه را متوقف می کنند و ناکامی مکرر، انتظار شکست را در کودک به وجود می آورد.
۱۱- از یک زمان سنج استفاده کنید:

تا هنگامی که کودک موفق شد در طول زمان توافق شده توجه خود را حفظ کند پاداش های لازم به او ارائه شود.

۱۲- زمان تکلیف موردنظر را به تدریج افزایش دهید:

(از طریق تشویق و تقویت).

۱۳- تعدادی کارهای متفرقه به کودک ارائه دهید:

این کار زمان مجاز برای توجه نکردن را از پیش مشخص می کند و به کودک کمک می کند تا موقعیت های توجهی را از بی توجهی تشخیص دهد و بر همین مبنا می توان کودک را به دلیل انجام کارهای فهرست شده تشویق کرد.

۱۴- افزایش طول مدت توجه را تقویت کنید:

معلم می تواند منحنی مدت زمانی را که کودک قادر به حفظ توجه خویش است ترسیم کند و کودک آن را مشاهده و تثبیت کند.

۱۵- انعطاف پذیری تغییرات توجهی کنترل شده را افزایش دهید:

مثلاً معلم درعین حال که مشغول صحبت کردن در کلاس است توجه دانش آموزان به مسئله ای را که روی تخته نوشته شده جلب می کند و توجه از محرک شنوایی به بینایی تغییر می یابد.

۱۶- مدت زمانی را برای تغییرات توجهی در نظر بگیرید:

کودکان را باید به خاطر جابه جایی سریع توجه از یک حرکت به حرکتی دیگر تقویت کرد.

۱۷- در یک زمان واحد فقط از یک کانال حسی درخواست هایی داشته باشید؛

مثلاً وقتی معلم صحبت می کند، به کانال شنوایی کودک نیاز است؛ چنانچه معلم بخواهد کودک به چیزهایی که او می گوید گوش کند باید از استفاده از هر هدف دیگری که نیاز به استفاده هم زمان از کانال های بینایی و شنوایی کودک داشته باشد خودداری کند.

۱۸- مدت زمان لازم برای تغییرات توجهی را کاهش دهید:

کودکان یاد بگیرند سرعت انعطاف پذیری تغییرات توجهی خویش را از یک محرک به محرک دیگر افزایش دهند.
راهبردهای اضافی برای بهبود توجه:
۱- به کودک در موقعیت انفرادی آموزش دهید.
۲- دروس را در حد ظرفیت تمیز دهندگی کودک نگه دارید و از روش شرطی سازی استفاده کنید.
تقویت و تعمیم محرک را تا جایی که ظرفیت دارد افزایش داده و پس ازآن کودک را در همان حالت نگه دارید زیرا افزایش بیشتر شرطی سازی باعث حواس پرتی کودک می شود.

۳- موفقیت کودک را افزایش دهید:

اگر مکرراً به کودکان تکالیف دشواری داده شود که نتوانند آن ها را انجام دهند توجه به محرک مربوطه را متوقف می کنند و ناکامی مکرر، انتظار شکست را در کودک به وجود می آورد. می توان با ارائه تکالیفی که برای کودک موفقیت هایی را به بار می آورد و با قرار دادن تکالیف آسان در میان تکالیف مشکل از ایجاد احساس شکست در کودک جلوگیری کرد.

۴- توجه به محرک های مربوطه را تقویت کنید:

چنانچه معلم از کودک بخواهد به محرک های مربوطه پاسخ دهد این احتمال قوی وجود دارد که به محرکی پاسخ دهد که به دنبال آن تقویت وجود دارد. تقویت می تواند از طریق عبارات کلامی، دادن ستاره  و ژتون های رنگی باعث حس  موفقیت در کودک شود.

۵- تکنیک های خود نظارتی را تعلیم دهید:

الف) کودک و معلم تصمیم بگیرند که چه نوع رفتار توجهی باید رشد داده شود.

ب) به کودک آموزش دهید هنگامی که به محرک خاصی توجه نمی کند آن را بازبینی کرده و یادداشت کند.

منبع: میگنا
(Visited 13 times, 1 visits today)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *